Geboren in Eibergen – Holland / Ruhe in Frieden!

“Ik wil weten waar ik vandaan kom.” Daarom was hij afgelopen week in Nederland, Jéferson Schaeffer (22) uit Zuid-Brazilië. Jéferson studeert geschiedenis aan de Universidade do Vale do Taquari in Lageado. Hij schrijft een monografie over de Nederlandse emigratie naar de Zuid-Braziliaanse staat Rio Grando do Sul in de negentiende eeuw. Zijn belangstelling voor dit onderwerp houdt verband met zijn familiegeschiedenis. Tweetalig grootgebracht met het Hünsrückisch – een Duits (immigranten)dialect – en het Portugees, hoorde hij van familieleden over Nederlandse voorouders. In oral history interviews met nakomelingen van Duitse immigranten ontdekte hij dat sommigen niet wisten van hun Nederlandse wortels. Daarom reisden we afgelopen week samen door Nederland, op zoek naar plaatsen die verhalen over de negentiende-eeuwse emigratie naar Brazilië. En zo eindigden we gisteren in Eibergen, een dorp in het Achterhoekse grensgebied met Duitsland. Na de Tweede Wereldoorlog emigreerden hiervandaan verschillende katholieke gezinnen naar de landbouwkolonie Holambra. Maar een eeuw eerder, om precies te zijn in 1858, emigreerden vanuit de toenmalige gemeente Eibergen dagloner Hendrik Te Roller en zijn vrouw Hendrika Abbink met hun drie kinderen naar de kolonie Santa Maria da Soledade in Zuid-Brazilië.
Het eerste spoor naar dit protestantse gezin dat Jéferson in Brazilië vond, was het graf van de tweede zoon, Christiaan Te Roller, in het dorp Forquetinha. Het grafopschrift, waarin de naam Te Roller is verbasterd tot Troller, verwijst zowel naar de Duitse migrantengemeenschap waartoe Christiaan behoorde als naar de geboorteplaats in “Holland”.
En met deze informatie en mede dankzij Bert Smeenk stond Jéferson gisteren in het geboortehuis van zijn bloedverwant Christiaan Te Roller, ruim honderdzestig jaren ofwel zeven generaties later. Jéferson (midden) in het geboortehuis van Christiaan Te Roller in Rekken nabij Eibergen. (Foto: Renate Stapelbroek)

Overige foto’s: Jéferson Schaeffer (2018)

Krantenbericht: (1859, 7 december). Algemeen Handelsblad. Gedownload op 6 juni 2019, van https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010088033:mpeg21:a0018

Havana aan de Waal

Juni 1985. Met mijn diploma VWO op zak was ik vastbesloten de Achterhoek te verlaten en naar Amerika te gaan. Maar ik strandde in Havana aan de Waal en beleefde een studententijd om nooit te vergeten. En jij? Kom mee herinneringen ophalen bij Erfgoedfestival Gelderland.

Wanneer? Donderdagmiddag 14 juni 2018
Waar? Radboud Universiteit Nijmegen