“Núcleos coloniais de imigrantes”


Je hoeft geen descendente holandês te zijn om op zondagochtend koffie te mogen zetten in “Ons Huisje” te Não-Me-Toque (RS). Het helpt anders wel als je met een Brasileiro holandês bent getrouwd. En hou je niet koffie, dan is er altijd nog chimarrão te krijgen.

Vanuit Não-Me-Toque ging de reis deze week verder naar Curitiba. Met dank aan consul Robert Willem de Ruijter en adviseur Isadora Pereira da Fonseca heb ik hier in de hoofdstad van Paraná nieuwe contacten kunnen leggen.
Na de lezing in het Museu Paranaense nodigde directeur Renato Augusto Carneiro de aanwezigen uit voor een bezoek aan de expositie over de vele koloniën van immigrantengroepen in Paraná: Duitsers, Italianen, Japanners, Oekraïners, Russen, Arabieren, Polen, Fransen én Nederlanders.

De reacties en gesprekken na afloop van de lezing bij het Instituto Hístorico e Geográfico do Paraná leverde eveneens stof tot nadenken. Hoe dan ook helpen deze presentaties mij scherper te reflecteren op de onderzoeksvragen.

Inspirerend was daarnaast ook het oral history interview dat ik had met Elisabeth Henderikx. Elisabeth was vier was toen ze met haar ouders, broers en zussen vanuit het Brabantse Someren-Heide naar Holambra emigreerde. Daarvandaan verhuisde het gezin eerst naar Jaú (SP) en vervolgens naar Lapa (PR) en zelf woont Elisabeth nu al jaren in Curitiba. Behalve dat ze wist te vertellen over de rol die de immigratie heeft gespeeld in haar persoonlijke leven en dat van haar familie, liet ze mij ook foto’s en andere tastbare herinneringen zien.